domingo, 6 de septiembre de 2020

Os XANECOS, patrocinadores da orde (e da diplomacia).

El remake de Mafia se mostrará por primera vez este sábado en el PC Gaming  Show - Vandal

     
  Dúas advertencias: a primeira, que este relato toma razón e corpo nun acontecemento verídico, na década dos oitenta do pasado século, cando gobernaba Suárez en Madrid e Fernández Albor na Xunta de Galiza; botade vós as contas do tempo transcurrido; e a segunda, que tal como, daquela, fora pensado e posto en letra manuscrita, así volo confío: 

  "O Concello do Grove e o de Vilagarcía, e o de Sanxenxo (por só mentar algúns) son obxecto de roubos cotiáns en farmacias, en xoierías, en comercios..., e ata en bancos, diante de todo o mundo, na forza do día; onde cheirase a cartos ou a material enseguida vendible, alí alentaba a oportunidade do saqueo ou da requisa a punta de navalla ou de xiringa. O gremio de empresarios do Salnés está farto de soportar impunemente unha situación, en por si, vala a redundancia, insoportable. Autoconvocados e autoreunidos co maior dos sixilos, e nun lugar secreto, toman (por unanimidade!) unha medida radical digna dos máis grandes estrategas "que en el mundo han sido". O Presidente e mailo Secretario comarcal, de présa, de anoitecida, antes de que o galo cantase tres veces, contactan coa banda dos Xanecos, persoas honorabilísimas, de palabra, e tamén emprendedores coma eles, para sumaren esforzos na procura da solución dun grave problema que a todos, por igual, ocupa e preocupa.

  O Salnés logo rexistra unha paréntese milagrosa: os cacos e drogatas, de socate, esquecen o argot da delincuencia, locen coma curados das súas dependencias e v¡cios, e, coma arrepentidos, volven a levar unha vida decente. Un milagre! Os Xanecos, segundo se comenta por liña de baixa, teñen o don de se faceren respectar a quen se lles poña por diante; agárrante na rúa, polas boas, lévante, de paseo, a dialogar nun  monte veciño, e alí, no cume, onde o vento mira para o outro lado, convéncente: -man de santo, din os crentes beneficiarios. 

  Os Xanecos (non todos, porque non é necesario expolos a todos á luz pública, só O Pataco e O Bocas, en repesentación da súa sociedade secreta) procesionan baixo palio, avalados por dous ou tres (ou catro) prebostes, cofrades das forzas vivas do Grove, de Vilagarcía, de Sanxenxo, etc., na procura dun recoñecemento humano, social, explícito e dunha colaboración, de poder ser, en metálico ou en especie, como corresponde tratar a quen, sen teren esa obriga no seu regulamento estatutario, por patriotismo, por xenerosidade manifesta, por simpatía, expóndose moitísimo, realizan, heroicamente, un traballo eficaz, mellor que o da benemérita.

    Pero o refrán xa o di: non hai ben que cen anos dure. Esta beatitude idílica foi cousa de catro meses. A venda de tabaco de contrabando dispárase, o consumo de alcohol, de diversas substancias alucinóxenas dispárase, e, salvando miúdas diferenzas na forma, todo se dispara e mesmo empeora. O mundo do taxi vive unha etapa moi florecente, de trafego frenético a Santiago, á Coruña, a Carballo, a toda canta vila hai, ao longo da xeografía galega, por conta de xente viaxeira sen cabeza. Os cartos, é ben sabido, non teñen espiñas e compran, e adormecen conciencias. Por onde andará, por que augas navegará, arestora, a nosa "parapolicía" mercenaria dos Xanecos?

   Veño de prender o televisor. Importante noticia de última hora:  "Unha perigosísima banda de delincuentes narcotraficantes acaba de ser capturada no barrio de Coia, en Vigo. Trátase da coñecidísima banda dos XANECOS, a quen se lles decomisou, en distintos apartamentos da cidade olívica, entre outras substancias ilegais, 300 gramos de heroína, máis de medio quilo de cocaína, dous paquetes de hachis e pastillas que están sendo obxecto de estudo neste momento. Os XANECOS, segundo fontes ben informadas, pasarán a disposición xudicial, unha vez completadas tódalas declaracións e se dea por concluído o atestado. 

  A viciñanza máis consciente e combativa do Salnés, as Asociacións Antidroga da bisbarra e os partidos políticos da opisición estanse a mobilizar e a concentrar diante da Casa do Concello de Sanxenxo para lles esixir aos mandatarios (alí "casualmente reunidos", e, segundo eles din, por motivos ben distintos) as responsabilidades pertinentes. Ao meu carón, un exaltado vén de promover, desde fóra das institucións, mocións de censura a eito e as bandeiras locais (e tamén a Galega) a media hasta, durante tres días, en sinal de vergoña colectiva."

   Ata aquí canto corresponde a unha historia, que nos parece un chiste, e que un pode, aínda hoxe, confirmar, espallado como está o material probatorio polas hemerotecas do país ( Voz de Galicia, Faro de Vigo, Correo Gallego, etc., etc.). En Muros, onde, desde hai unha década, vivo xubilado e repaso as miñas notas de nostalxia, estouche ben seguro de que tal cousa endexamais tería acontecido, nin tan sequera en soños. Que carallo, que nós somos máis listos! Ou non?

    (Rioderradeiro)

sábado, 5 de septiembre de 2020

O predicador moralista do LAGARES.

O PAQUETE.: Boxeador do Lagares.



  - Os políticos? Os políticos, non se salva un, deberían estar todos na cadea, ou seren fusilados. Vigo, a cidade máis importante da Galiza, empeza por onde che veña en gana, unha anarquía, unha desfeita urbanística, unha vergoña; cadaquén cronstrúe onde lle peta, como quere e cando lle sae de dentro, e, logo, nós, os "paghanos", a pagar e a soportar as consecuencias cos nosos impostos. Todos comprados, todiños, sen excepción, desde a esquerda á dereita, comprados, corruptos. En ningunha outra parte do mundo civilizado (nin no noso veciño Portugal) se teñen "mirado" semellantes ilegalidades e  desastres.

  De serán, tirando máis ben á anoitecida, o paseo de orde, non falla. Dous, tres pasos por diante, Bouza, a cadeliña caniche, limpa, peiteada, recendente a flores silvestres de botica. Pepe dialoga formalmente con ela para reclamar a atención dos paseantes do Lagares. Escenifica, en relidade, un monólogo interior provocativo que ten por obxectivo acadar a colaboración de potenciais adversarios que lle entren ao trapo.  As contrariedades e as frustracións de Pepe de Bembrive son moitas e contra moitos, e el vainas collendo, arrastrado e distribuíndo polo guión desde que pon os pés na rúa. Lévase a matar con tódolos rapaces veciños e cos da barriada, "que son uns delincuentes". Os mozotes (e tamén os nenos) irrespéctano, putéano, ou (abertamente) mándano ir tomar por onde poñen as galiñas.

  Está xubilado da Citroën e xa se pode permitir a licenza de botar pestes por esa boca contra a empresa e contra aqueles compañeiros que, segundo di, non o valoraron á altura dos seus merecementos. Alí, polo visto, só medran os pelotas e os dispostos a traballar, santo e solto, polo caldo, e nesa categoría fai mencións expresas por pobos e provincias. Éche ben rigoroso, e ata científico, na súa disertación psico-sociolóxica.

  Coma activista propositivo (un activista, en rigor, pasivo) non está de acordo con ninguén (Alcalde, Presidente da Xunta, Presidente do Goberno Central, Monarca..., Curas, Bispos, Arcebispos, Cardenais, Papas...) nin conforma con nada, aínda que lle veñan de asfaltar o camiño da súa horta con cartos do Concello. É duro de pelar. E bastante complexo.

 - Andrés (nós chamámoslle Millos, o da Guía), que che pareceron as que lle cantei a Caballero, esta mañá, pola Cadea Ser, ás doce do día? Comigo tena clara!

  Casado en segundas nupcias, ten un fillo da primeira muller, estudante perpetuo de Socioloxía na Universidade Pontificia de Salamanca, e unha filla da segunda, alumna do Amor de Dios, unha monada de nena, unha boneca de pura porcelana, os olliños do Pepe (voz de pito, formaliña na casa e, coma as demais da súa idade e condición, bastante desvergoñada fóra), unha adolescente chorona, á hora do xantar coas bágoas debruzando na sopa, de quen non proporcionaremos máis datos amparados na lei de protección de menores. 

  - Este mundo, con semellantes rumbos, vai mal, meu amigo, camiña na procura da súa autodestrución e ruina; porque se perderon a maioría dos valores, Millos, e non se respectan nin se obedecen aos maiores. O Andrés Millos acena coa cabeza, coma un pito bebendo nunha pía de auga bendita, ou, canso de abaixar e de subir a cabeza, economiza esforzos e cala diante del; pero onda nós déixao a caer dun burro.

   Onte, na tertulia do serán, a carón do quiosco de prensa (pechado) do estadio de Balaídos, sen que houbese provocación da nosa parte, o de Bembrive púxose a presumir do chalé que ten en Montecelo. 

   - Conque un chalé, amigo? Coño, ti es rico! - Non, home, non; é un chaboliño que, pouco a pouco, fun ampliando e reconvertindo nunha vivenda mellor que a de Vigo. - Así que esas temos, Pepe, ti predicador (de televexo e de radio, e do Lagares) do que se debe facer e non facer, tamén te saltas os proxectos de obra e as normas urbanísticas, coma se non foran contigo?

  - É un caso distinto, moi diferente, moi natural; fíxeno sen malicia, sen querer, con contratas pequenas, con albaneles e carpinteiros que traballaban durante as vacacións, nos fins de semana, de noite; o permiso que pedira para o garaxe, como xa pasabamos moitas noites alí e xa tiñamos montadas cama e cociña, foinos, pois, dando pé para ampliar, e que ningún cabrón se atreva a meterse na miña vida, se quere seguir vivo, hostia! O que me faltaba, "joooodeeeerrrr", que o mato, que lle meto as mans na ghorxa, que lle aforco o respiro!  

    (Rioderradeiro)

jueves, 3 de septiembre de 2020

O asubiador de Balaídos.


A importancia deste individuo radica na súa carencia de importancia. Voz, a súa, como reforzada con folla de lata por cravos e chatolas; fisicamente, anódino, un setentón eivado, gordecho, tirando a pequeno; andares propios dun remador a ritmo de pé quebrado, por culpa da parálise de medio corpo que o sorprendera e castigara na puberdade. Exprésase, doutoral, coa man esquerda e tamén exerce con ela o control da dereita e trata de disimular aquela ineptitude operativa gardándoa no peto.
Tratemos de estudalo e de coñecelo (por dentro, máis a fondo) en función dos seus propios actos: ancorado no pasado franquista, é un ser oblicuo, repugnante, facha, arrastrado, nostálxico adulón dos poderes fácticos, agradecidísimo da misericordia recibida da man dos xerarcas benefactores (alcalde, xuíz, obispo, cura, coronel...) que, de cando en cando, lle tiraban un aceno, unha esmola (un patacón á gorra), que lle pasaban unha man polo lombo, cousas así de xenerosas e de dignas . E, sen embargo -segundo me contan, porque, antes de retratalo con pelos e sinais, asesóreme ben-, este "pico de loro" dispón de dons e de ferramenta pouco comúns e ten sona de hipnotizador de mulleres avariadas, necesitadas de afecto ou de compañía. No noso rueiro, hai homes (sans!) de pelo en peito que (en razón diso) o envexan, e que ata o admiran.
Fuma, decontino fuma pitos de picadura, e tamén fuma en pipa; pero, ao mesmo tempo, non para de falar e de asubiar filtrando o asubío, ao natural, por entre os dentes, para reclamar a atención de quen o escoite (en particular do sexo feminino) de lonxe e mais de cerca, coma quen lle dá de comer farangullas ás galiñas. Por iso, e polo cheiro da súa pipa, é todo un personaxe, pese ao seu lado escuro.
Velaí, na forza do día, só, apousado nun sentadoiro de merendar para catro persoas, á beira do río, a carón dos patos e dos coellos que pastan herba vizosa sen lle ter medo á xente. Hoxe é festa grande, vai haber carto fresco; porque toca partido: Celta contra Benfica. Consulta o seu reloxo, chanta a boina na croca, ergue, bótase, con toda a dignidade do mundo, a desandar o camiño que o regresa a Balaídos onde el, veterano (a veteranice é grado de sarxento para arriba), armado de chifre, exerce (polo oficio) de xefe da confraría dos "gorrillas" , comandando (dunha maneira explícita, a toque de silbato) a distribución de espazos de estacionar vehículos na Avenida Citroën. Así (ou en parte así) se gana Amadeo, coma un caporal, o respecto..., e a vida.
Arestora, na amencida, de socate, escoito o característico (non o metálico), o persoal, de maneira insistente, repetitivo, o provocador asobío do vocacional amante de vellas princesas que pasan pola alfombra de espiñas dun desamor ou por un mal trago. O reclamo esixente parte da fiestra aberta, a da luz prendida do Portal 2, do eivado do 4º B do edificio de en fronte. Amadeo Troncoso (ou Teodoro Troncoso?, debía confirmalo) debruza, pola soleira, a súa faciana de sátiro, o seu arpexio verderolo (ás veces tamén se esconde, de présa, e apaga a bombilla) na procura de agarrar polo aire a aura da muller nova (veciña del) que está a punto de coller o autobús para o traballo, da mociña (veciña del) que vai para I.E.S. do Alexandre Bóveda, da adolescente, da nena..., das fillas dos demais, pois endexamais fixo familia. Unha a unha, a punta de chifro, a todas elas desvísteas coa vista, e queda tan campante.
Amadeo! Onde vas Amadeo? Quen, presuntamente, "ama a Deus", que non o amas, que non o temes, que non o respectas, nin te respectas a ti mesmo. Miserable asubiador, cabrón de sete solas!

(Rioderradeiro)

martes, 1 de septiembre de 2020

O QUE, ÁS VECES, NOS DISGUSTA RECORDAR



Aquela comitiva de emigrantes españois (pouco importa se galegos, se extremeños, se andaluces) sae da estación de ferrocaril Cornavin de Xenebra, en fileira india, en dirección aos barracóns de inspección sanitaria onde han ser examinados, de pés a cabeza, coa puntualidade e minuciosidade dos reloxos suizos.
Polo visto, veñen presuntamente contratados para exerceren labores agrícolas (de temporeiros) no rural helvético. A estampa, se nos deixamos levar pola memoria de películas do holocausto, en branco e negro, retrotráenos anos de infeliz recordación.
Era, coma xa o sinalara noutro lugar, en dous comentarios, a comezos do inverno do ano 70 do pasado século. A distancia entre Cornavin e as intalacións médicas calcúloa en non menos de dous quilómetros, e a neve a caer inmisericorde sobre esta xente do sur, pouco habituada ás baixas temperaturas, mal abrigada, descoñecedora do idioma, etiquetada coma se fosen cousas, sen dignidade, sen valor, subordinados a quen os manda. Pero por aí van e seguen, en formación, pola beirarrúa, as pertenzas ás costas, durante un tempo interminable.


Os barracóns de exame son de madeira, pero alí non cabe, xuntos, todo este exército ambulante. Os acollidos, despois do estudo corporal, han deixar o lugar aos que agardan vez á intemperie. Hai moito cansanzo, moita tensión, moitísmo nerviosismo acumulado ente os expedicionarios. Sáltome a letra pequena do protocolo sanitario.


Chegamos ao momento cume, o de recoller cadaquén o seu correspondente resultado acreditativo da idoneidade ou non idoneidade coa finalidade de exercer o posto de traballo se lle prometera. Agora convén manter ben desperta a atención dos cinco sentidos para se recoñecer (dado o tremendo rebumbio) na chamada cando sexan mentados, e logo abrirse camiño, vencendo mil atrancos, ata dar coa man que vén de convocarte.


Fóra, á intemperie, os despachados, uns a subir nas camionetas dos patróns dilixentes, na parte traseira, ao descuberto; outros, pola contra, montando garda, pacientes, á espreita. De repente, un grito desgarrador. Que pasa? Aquel mozo, que saíra coma un raio na procura do seu salvoconducto, esnáfrase contra un colgadoiro ateigado de perchas, de ganchos, de cravos..., e alí perde un ollo.
Dentro, na barraca, por tódolos presentes corre, tralo silencio espeso, coma un gran calafrío. Na rúa, grupos de braceiros, baixo a neve inclemente, continúan á espera do “amo” que veña recollelos.


E, sen embargo, polo regular, o suízo é educado, formalmente cortés, e amante da puntualidade e da limpeza. Pero ninguén é tan perfecto que non mereza un pero...


   (Rioderradeiro)

AS TRIBULACIÓNS DE AMBROSIO (emigrante retornado)

A imaxe pode conter: 1 persoa, en pé e ao aire libre


    
Ambrosio. Preséntovos a Ambrosio, a Ambrosio Rodríguez (nome autético, apelido presunto), o “alemán”, que así lle chamamos os veciños. Ambrosio é rubio, de estatura media, boa presenza, boas formas no trato, pouca formación, pensamento primario.

Ambrosio é ourensán, de Nogueira de Ramuín , onde os Baltar, desde o ano cataplún, exercen mando en praza. De rapazote, tralo servizo militar obrigatorio, fora probar fortuna a Barcelona; pero é logo, de casado, cando el e a súa dona deciden emprender a aventura de iren os dous traballar a Alemaña.

Os primeiros tempos alí, por dicilo abreviado, son durísimos: Ambrosio habita un barracón comunitario de homes e Matilde comparte un habitáculo (tamén de madeira) pensado só para mulleres; non hai, polo tanto, vida de parella, pois están sometidos a estrítas normas de inspiración economicista, espartanas. Superada a devandita proba, ao cabo duns dous anos daquela escravitude, acceden a un mellor status con contratos de traballo máis flexibles e máis coherentes coa dignidade humana.


Témolos, de volta, agora, aquí, en Vigo, radicados na rúa Ponte da Veiga, pensionistas cun nivel de ingresos envexado por moitos. No país teutón deixaron ao fillo maior, afable, unha monada de rapaz, aros nas orellas, pelo pintado coas cores do arco iris que, de cando en vez, os visita e comprace, sempre acompañado dun amigo especial e moi ben parecido. A nena (porque teñen unha filla), unha xove romántica (de psiquiátrico o seu namoramento), para nada estudosa, está enganchada a un mozo maltratador, segundo el me confesa.


Ao meu veciño Ambrosio, sen embargo, véxoo moito máis preocupado polo fluxo migratorio de “sudacas e negros” e polas liberdades sexuais entre os do mesmo sexo que pola propia vida: “Esta xente de fóra -coméntame- veñen onda nós para se aproveitaren do noso sacrificio”. “E que dicir deses gays e desas lesbianas que, por enriba de seren como son, esixen dereitos e liberdades que Franco endexamais tería tolerado”?


Pois nada, replico para min, despois de ter recuperado o alento: non estou preparado; por unha banda, ti, Ambrosio, xa ves e, pola outra, que queres que che diga?

(Rioderradeiro)

"socialista, non socio listo”.

A imaxe pode conter: dog, calzado e ao aire libre

.- Albino Fernández, “o socialista, non socio listo”.

Escóitalo falar de comer e de beber e, no intre, a fame e a sede, no teu corpo, despertan. El daba, coma min, acompañado do seu can (en realidade, unha cadela), longos e demorados paseos pola beira do río Lagares, no traxecto que leva de Balaídos a Samil, que vén sendo coma ir desde Muros a Louro, ou viceversa.


Conversador natural, persoa ocurrente e simpática, un tipo, en realidade, estupendo, falaba e coñecía á maioría dos viandantes e con eles intercambiaba unha palabra amable, unha confidencia, un aceno. O Albino, Albino Fernández, ofrecía (de balde) as súas solucións aos problemas do país e da xente. Eran solucións, como é ben normal, executivas, simples, inmediatas, rotundas, como deben ser, eficaces, a problemas complexos. Albino non é partidario de atenuantes nin de eximentes; el profesa a doctrina de que quen a faga que a pague, sen tardanza e sen lle dar moitas voltas. O principio de autoridade ha quedar salvagardado coa chave maestra da lei do talión exercida por algún cabovara.


Detrás da risoña fachado do Albino Fernández (“al vino”, coma lle gusta matizar) hai unha historia persoal fraguada e pintada coa dor das carencias: fillo de solteira, a súa figura materna era a da avoa que, daquela, exercía a venda ambulante polas casas, polas feiras e polas romarías. “Albiniño, ergue, homiño, ergue, que xa se nos fai tarde!” O primeiro bocado, na taberna do Grilo, era unha copa de auga ardente. “Toma, filliño, toma, que a caña quenta o corpo, da forzas e hache matar as lombrigas!”
A outra parte da infancia, toda a adolescencia e a primeira xuventude viviuna o Albino ao servizo do tío Rafael, no Bar Sentinela do Berbés, levando e traendo recados e servindo bocatas e tazas de viño. Alí, nesa escola, el aprendiu a base de hostias, de patadas no cu e de castigos corporais variados (de xeonllos no chan) diante da clientela. Alí soubo (que remedio!) esquivar as trampas que o tío político lle tendía para estar seguro de que non lle roubaba.


Afeccionado ao fútbol, directivo dun pequeno clube da cidade de Vigo, casado xa, home feito e dereito xa, despois de ter pasado pola peneira da Citroën, cun pequeño negocio na barriada do Calvario, chega á Cidade Olívica don Santiago Bernabeu e o Albino (entre os convidados de honra) asiste ao xantar de homenaxe ao Presidente do Real Madrid. Queda alucinado: “ Don Santiago, boísima persoa”, e a súa muller, dona María, ai!, unha santa, igualiños ca nós; cantos bicos e abrazos, na sobremesa, tralo café e copa!”


Albino Fernández, segundo me confesa sen mediar a pregunta, é socialista de corazón de toda a vida (“non socio listo”, matiza el): “Aquí facíanos moita falta outro Franco -di, así, polo claro- que dera ben duro, que volvera a limpar o país da borralla, que restaurara a pena de morte. Hoxe non hai medo ningún á autoridade da policía, da garda civil; que tempos aqueles, os nosos, cando un se levantaba para saudar aos corpos de seguridade con educación e respecto, sacaba a boina da cabeza e lles cedía o paso e o sitio!”


Albino ten muller, ten fillos e ten netos e pensa (di que pensa) que o futuro se escribe dereito coas raias torcidas. Por iso é “socialista, non socio listo”, conclúe. E vai sobrado de razón, non vos parece?


     (Rioderradeiro)

miércoles, 23 de noviembre de 2016

Al olvido lo sustituye un ¡yo qué sé!.

                                Manuel Silva García / Manuel Silva Fernández (Manuel da Roura)

  .- Publicado por Manuel Silva García (17/11/2016).-

BUSCANDO EN EL BAÚL DE LOS RECUERDOS, UN POEMA DE MI PADRE DEDICADO A SU ABUELO (paterno) ENTERRADO EN CUBA.

(Mi padre, Manuel Silva Fernández, a quien bautizamos mi hermano Antonio y yo "El poeta de Louro", por un lado, porque ese era uno de sus oficios y, por el otro, porque si había un lugar en el globo terráqueo que lo desvelaba era ese pequeño pueblo situado a la entrada de la Ria de Muros, en esa provincia de A Coruña, en la Costa da Morte, ese Louro que dejó atrás prácticamente saliendo de su adolescencia, primero haciendo el servicio militar en la marina donde sale graduado de suboficial y radiotelegrafista, luego en barcos mercantes donde incluso en uno de ellos "el Delphos", barco griego en el cual navegaba, fue echado a pique por un submarino alemán  frente a las costas de Inglaterra y refugiado en el Metro de Londres. A partir de allí y tras su paso por Canarias, donde conoce a mi madre, Elena, inicia su travesía a la América para radicase en Venezuela hasta el fin de sus días.
Siempre nos contaba que, por lo menos, desde mi bisabuelo, de quien hoy presentamos este poema de papá, el primer hijo varón lleva el nombre de Manuel (Manolo, como diminutivo), y así ha venido sucediendo, terminando prácticamente con mi hijo varón, quien, hasta este momento, es el feliz padre de dos hermosas niñas.
Mi bisabuelo Manuel, desde muy joven, se fue a Cuba y sólo sabemos que está enterrado en Sagua La Grande, población de Villa Clara.
A  continuación el poema de mi padre, quien escribía con el seudonimo de Manolo Da Roura:

EN MEMORIA DEL ABUELO MANUEL (Muerto en Cuba)
___________________________________________

Cuando nos acercamos a la sombría tumba
hombres y mujeres, que vienen a ser lo mismo,
entramos en el reino del abismo,
porque todo lo que somos se derrumba.

Poco a poco desaparece el haber sido
y se va resquebrajando el pensamiento
en un vago y difuso sentimiento
de ser sólo una cosa sin sentido.

Este no ser, que para nada importa,
me obliga a soñar lo que no soy,
no saber de dónde vengo, a dónde voy
y ojalá que la desdicha sea corta.

Qué más da que sea escrito o sea hablado
el recuerdo del deudo o del vecino,
si siempre estará la fosa en el camino
esperando al infeliz para olvidarlo.

A nuestro viejo enterrado en cubano suelo,
ninguno de sus deudos lo recuerda
y lo que ha sido un hombre se hizo tierra,
sin un sólo vestigio por consuelo.

En Cuba nos queda, pues, un no sé qué,
un puñado de raíces no sé dónde,
una pizca de polvo que, siendo hombre, 
agarró la maleta y se nos fue.

Y porque nadie se acuerda de su nombre,
al olvido lo sustituye un ¡yo qué sé!.

(Manuel da Roura)
_______________________________

 COMENTARIOS AO TEXTO:

Manuel María Pena Silva .- Despois de terlle roubado o texto ao meu curmán, Manuel Silva, para pegalo nesta páxina, permitinme engadirlle este comentario que tamén comparto convosco ao pé da letra: "Se te olvidó, Manuel Silva, un pequeño y, sin embargo, muy significativo detalle: el de contar que tu abuelo, Manuel Silva Balayo (el ancestro que nos legó el apellido Silva), no bien cumplidos sus catorce años, acompañó, desde Galicia, a su padre (nuestro bisabuelo común), en el que sería su último y definitivo viaje a Cuba, y allí, recién arribados los dos, el todavía niño-adolescente hubo de vivir la terrible experiencia de quedarse huérfano en tierra tan lejana. Este hecho no es un asunto de naturaleza menor y, ciertamente, ayuda a comprender mejor nuestra intrahistoria familiar y el carácter de todos y cada uno de los miembros que la conforman."

Manuel María Pena Silva .- Dou por suposta a vosa ben probada paciencia e o voso tácito permiso para colgar, literalmente, aquí os post seguintes; pois xúlgoos de interese en relación co que, arriba, foi publicado e tamén comentado: "Manuel Silva García.- "No es un pequeño detalle mi acucioso primo Manuel María, es un detallazo que no se me olvidó sino que no lo conocía pero, para eso estas tu con tu inmensa hemeroteca y prodigiosa memoria además siendo el mayor de los nietos de mi abuelo y sobrino-ahijado de papá y haber tenido una larga relación durante años de intercambio de correspondencia con mi viejo, entiendo tu extrañeza de mi desconocimiento. Solo que, repito, no fue ex-profeso simplemente no conocía el dato, te invito pues dado tu preocupación porque el asunto no sea de naturaleza menor a que publiques tus interesantisimas y bien documentadas historias del poeta de Louro que seran enriquecedoras y bienvenidas por estas vías."
...
Manuel María Pena Silva .- "Sin haberte solicitado el correspondiente permiso, me tomé la licencia de trasplantar este artículo a EU SON DE LOURO, en donde, a modo de comentario, también incluí la acotación (la mía) que es objeto de nuestra consideración ahorita. Pero por desgracia, y como la perfección y la memoria no siempre acuden con puntualidad en mi auxilio ni me obedecen, resulta que pasé por alto (¡imperdonable!) el hecho cierto de que el bisabuelo, sembrado entonces en Cuba de forma tan inopinada, inoportuna y dolorosa, era analfabeto funcional y, al llevarse consigo a su hijo (que sí sabía leer y escribir) tendría, mediante él, garantizado el vínculo comunicacional y económico con su esposa e hijos, que eran unos cuantos. Tenemos, pues, acto continuo, a nuestro abuelo, Manuel Silva Balayo, solo, dejado de la mano de dios, sacando fuerzas de flaqueza, convertido en prematura adulto, buscándose la vida y construyendo esa recia personalidad que nos llena de orgullo. Por todo ello, para salvar del anonimato, para hablar del bisabuelo confundido con la tierra cubana, recordarlo así y honrarlo compromete también a dar un paso más y ser ecuánime y sentirse orgullosos de aquel viejo inteligente, irónico, inclusive sarcástico, y, hasta cierto punto, cultísimo, que nos enseñó el camino de la disconformidad y de la protesta, frente a cualquier opresión, frente a toda injusticia. Yo creo, estoy seguro, que ambos, sin lugar a dudas, sin saberlo, triunfaron."
                   

viernes, 1 de noviembre de 2013

De paseo por Monte Louro

http://www.youtube.com/v/KIuf-Eet-HM?version=3&autohide=1&autohide=1&showinfo=1&feature=share&autoplay=1&attribution_tag=xSDiQub4vlJIVtXEthVbBA

sábado, 22 de junio de 2013

FIN DE CURSO EN FILGUEIRA.



Despedida de curso por todo lo alto en Louro

La comunidad escolar del colegio Agra de Filgueira de Louro celebró ayer la clausura del curso con una gran fiesta popular, en la que además de los alumnos, los profesores y los padres y madres de los escolares, participaron otros vecinos de la localidad. Hace ya varios años que el claustro de profesores del centro, que dirige, Irene Formoso Lago, pretende hacer partícipes a todos los vecinos de la actividad docente en el centro. Por ello, no solo a final de curso, sino también en otras épocas como Navidad y Semana Santa, se organizan una serie de actos culturales, lúdicos y festivos, en los que se invita a participar a todos los vecinos.
La ANPA viene colaborando muy activamente en cuantas iniciativas se programan desde del colegio, e incluso proyectan actos organizados, dirigidos y costeados por el colectivo de progenitores de los alumnos del colegio.
En esta ocasión, la jornada de puertas abiertas comenzó con la recepción de los invitados que junto con los niños, asistieron a una amena exposición de la labor literaria realizada por dos escritores de la localidad: Manuel María Pena y Marcelino García. Posteriormente, Juan Fernández, mostró a los niños algunos de los inventos que ha patentado. Todos los asistentes siguieron con interés las exposiciones, y mismo formularon a los ponentes diversas preguntas, sobre la actividad realizada por cada uno de ellos.
Después de un pequeño receso, se presentó en el colegio una obra de teatro, protagonizada por escolares. Antes de comer, niños y mayores se enfrascaron en juegos populares, y otras más novedosos, actividad que se interrumpió para degustar un suculento aperitivo, compuesto por diversos menús aportados por las familias y el ANPA. Como sobremesa, intervinieron las pandereteiras de Ximiela, agrupación a la que ya pertenecen varios escolares. Entre cante y baile llegó la hora de las exhibiciones deportivas. Como fin de fiesta intervino el Mago Bernardino.


domingo, 7 de octubre de 2012

Incumprimento.



          Por M. da Roura.

Acórdome moi ben que me dixeches
que mo habías de dar tralo muíño,
Pero quedaches dormida e non viñeches,
porque non te vin pasar polo camino.

E foi tanto o mal que lle fixeches
á miña adoración, ao meu cariño,
que quedei por alí botando pestes,
trala túa ventana aghochadiño

Daquel, mozo, bo mozo, que tiveches,
daquel mozo queredor e tan boíño
no sabes ti aínda o que perdeches:

E porque cho pedín e non mo deches
cando te encontrei soa no camiño,
heiche de dar o apretón que non quixeches.




miércoles, 3 de octubre de 2012

Don Emeterio Goyenechea.


Don Emeterio Goyenechea.
                                           M. da Roura.

El almacén de Emeterio estaba situado, y supongo que aún está, a menos de treinta metros poco más o menos de la carretera que, pasando por Louro, llega a Muros (Carretera de Abaixo). La pared del almacén más cercana al mar quedaba a sólo unos pasos de la orilla, sobre todo cuando se producían mareas llenas y, con más razón,  mareas vivas.

Desde donde comienza el terreno rocoso que termina en la playa de Goday hasta el Espadanal, dieron en llamarlo Playa de San Francisco, quizás por su cercanía al convento de franciscanos o, ¡quién sabe! , porque los “coristas” tenían allí, en unas rocas aisladas, su baño particular, más discreto y pudoroso. Había que guardar las formas.

Por muchos años fuimos nosotros, los hijos de Louro, los únicos beneficiarios de toda aquella extensa playa. Nadie nos la discutió. Ni turismo organizado y multitudinario, ni circunstancial. Las clases medias de Muros, un tanto beatonas, solamente frecuentaban el convento. Por aquellos tiempos las desnudeces públicas en la playa tenían sus detractores, usuarios y abstencionistas.
La playa de San Francisco tuvo tres nombres más, aparte del primigenio: Playa de Emeterio, Playa de Chiquillo y Playa de Conachea. Cuatro nombres para una sola playa y los cuatro fueron aceptados  y usados indistintamente durante muchos años.

El exceso de nominaciones que se le dieron a este espacio de terreno en la misma época y sin que un nombre excluyera a los demás resulta extraño y, sin embargo, así ocurrió. Louro es el único pueblo colindante con la playa aludida y fue, asimismo, quien la usó y la gozó, aprovechando todas las posibilidades que ofrecía, sobre todo en los, desafortunadamente, cortos veranos. ¡Tiempos aquellos!

Allí no había turistas, quitasoles, sillas extensibles, toallas, cremas, gafas obscuras ni el gritico cursi cuando la ola alcanzaba nalgas temerosas… Sólo niños con el pipí al viento, absolutamente desinhibidos, se bañaban, jugaban con una pelota o se lanzaban nadando mar adentro para demostrar su valentía o su destreza…

Regreso al cuento: En aquel almacén se había establecido años antes un señor vasco llamado Emeterio Goyenechea. Este empresario, casado y con una hija ya mayor, trajo de su tierra una manera de trato y de lenguaje que no necesariamente concordaba con lo que escuchábamos en otras personas no gallegas.

En su castellano, ciertos modismos, giros, acentos, etc., llamaban la atención del nativo, en particular del niño y del adulto con poca o ninguna preparación y mundología. Parece que, ocasionalmente,  Don Emeterio, dirigiéndose a los niños o aludiéndolos, les llamaba “chiquillos”; en vez de niños, pequeños, muchachos, etc., decía “chiquillos”. Palabra esta que, si bien la conocíamos,  no la usábamos y nos sonaba chocante. Esto fue la causa de que la playa comenzara a llamársele Playa de Chiquillo, así como al pinar y a la fábrica.

Algo parecido pasó con la palabra Goyenechea. Este apellido vasco de toda vasquedad, no era precisamente fácil y digerible y, para nosotros, resultaba raro y dificultoso.  Un vecino chistoso, y un tanto sinvergüenza, cambió un día el apellido de Don Emeterio y lo nombró con la palabra “Conachea” y … ahí se quedó: Don Emeterio de Conachea, la playa, el almacén y el pinar de Conachea.

Don Emeterio pasó a ser simplemente Conachea: Una palabra compuesta, inventada por algún imbécil y que tuvo éxito inmediato. Se impuso. Para el no gallego, la palabra “conachea” no tiene significado alguno, no dice nada, pero para el criado en Galicia sí lo tiene, sino escatológico, picante y desvergonzado, amén de su no frecuente estructura gramatical: nombre y adjetivo juntos.

De este error o no error, que cometió no sé quién y que rápidamente se extendió por la aldea, el almacén, el pinar, la playa y Don Emeterio adquirieron un nuevo y no muy agradable nombre: Conachea. Aun recuerdo con desagrado y tristeza los gritos de los niños, quienes, en grupo, pasaban (¡pasábamos!) corriendo por la puerta del almacén de don Emeterio gritando: -¡Conachea..! ¡Conachea..!

Los niños son a menudo crueles y no saben ni pueden dominar los instintos que con demasiada frecuencia los empujan a golpear y herir al indefenso. Y Don Emeterio lo era.

A veces pienso en aquel viejo vasco, Don Emeterio Goyenechea, quien ya retirado y no precisamente rico, estaba obligado a soportar insultos de niños a quienes jamás hizo daño. Me figuro  al hombre, sentado en la sala al lado de su esposa María, crispándose, indefenso, cuando oía las voces, a veces no tan infantiles, gritando: -¡Conachea! ¡Conachea!...

 Don Emeterio no conocía el significado, pero sabía bien que aquellos gritos le iban dirigidos. A él precisamente, quien jamás hizo daño a nadie. ¡Cosas veredes!              



sábado, 14 de julio de 2012

CUANDO NOS ENCONTREMOS


M. da Roura.                                                                                                               
                     

Cuando  nos encontremos en la altura
Ocultarás tu rostro entre mi barba,
Enlazaré mi brazo en tu cintura
Y sentirás amor frente a tu cara.

Rodeados por celajes de ternura,
Buscaremos remanso de la calma,
 Hipotético el cuerno de la luna,
Habrá, sólo entre dos, una mirada.

No sentir el dolor ni pena alguna
Ni cosa que lastime, ni habrá nada
Que maltrate, que hiera y nos desuna.

Cambiantes las facetas de la Luna,
Bajo la noche obscura y moteada
Florecerán querencias, una a una. 

                                                    (Manuel Silva Fernández)


sábado, 19 de mayo de 2012

PENACHO DE PERICO Y LA SEGUNDA REPÚBLICA



PENACHO DE PERICO Y LA SEGUNDA REPÚBLICA

    Por  M. de Roura.

14  de Abril de 1931. Peregrino Louro (para todo el mundo, Penacho) tendría para aquel entonces unos trece o catorce años. Era alto, flaco, huesudo y desgarbado.
Siempre con la misma ropa remendada y sucia, la boina agujereada y las alpargatas rotas. Si alguna vez mudaba de vestimenta, no se notaba. Siempre parecía la misma.
Penacho era uno de los muchos hijos de una viuda que quizás por cansancio o porque el muchacho resultó incorregible, jamás lo mandó a la escuela ni lo puso a trabajar. Penacho fue creciendo, correteando por entre las casas y corredoiras loureanas, ajeno a todo sentido de responsabilidad para consigo mismo y para con los suyos. De vez en cuando se arrimaba a puertas que consideraba propicias y, sin la menor timidez, reclamaba comida. A veces le daban borona, otras una taza de caldo y…poco más. No era raro que, tras la dádiva, se escuchara el desagradable: “¡Anda!, ¡vai traballar!”. Tampoco faltaba el “vai á merda”, pero ya Penacho estaba acostumbrado y no se enfadaba. Penacho vivió de milagro y, de tal manera se adaptó, que lo circunstancial se convirtió en norma.
El flaco y harapiento Penacho, durante tres o cuatro años, fue mi jefe. Y lo fue también de todos los niños que, como yo, frecuentaban la "Eira dos Marcos" y cuya edad no excedía los diez años. En tal sentido, Penacho era cuidadoso: En su cuadrilla no había lugar para niños cuya edad o tamaño constituyeran un peligro a futuro para el legítimo jefe, ¡faltaría más!.  Porque, ahí, precisamente  en esa jefatura conseguida a pulso y por méritos propios, tenía Penacho asegurada, si no la dieta diaria, una buena parte de ella: El “vai á túa casa e tráesme un anaco de boroa e, se non ma traes, non xogas”, podía reforzarse  con un: ademais douche una hostia”. Penacho excluía también de su grupo a todo niño que tuviera hermanos mayores, padres con mala leche o madres demasiado sensibles. En algunos casos, el hombre había sufrido agresiones  que no sólo dañaron su cuerpo sino que su prestigio de caudillo quedó malparado. Era, pues, necesario conocer bien a su tropa y, por supuesto, autoconocerse para actuar en consecuencia, o no actuar. La vida, gústenos o no, es compleja e imprevisible y, para vivirla con cierta normalidad, es necesario saber hasta dónde se puede llegar. Sólo el tonto se lanza al vacío sin alas que lo sostenga. En tal sentido Penacho era consciente de sus carencias.
La más notoria, por supuesto, estaba en sus escasas ganas de trabajar y ganarse la vida. La monserga que todos los padres aconsejan, casi siempre sin éxito, sobre el trabajo honesto y la honradez, nunca entró en el cerebro de Penacho. En tal sentido, las puertas de la razón y de la lógica las tenía cerradas a cal y canto… De trabajar: ¡Nada!.
En la tarde del día catorce de Abril de 1931, llegó Penacho a la "Eira dos Marcos". Llegó alterado, corriendo y gritando: “¡Hai república!, ¡me cagho no carallo!, ¡hai república!. “Botaron ao Rei e puxeron una república…” …”Bueno, replicó uno de los niños: “E esa república  que é?”. “Para que serve?”. “Bueno, eu non sei que é nin para que serve, pero agora mesmo eu podo matarte, e non me fan nada. “Agharro un pau, rómpoche a cabeza, quedas morto no chan e voume tranquilo para a miña casa”. “Si”, dijo irónicamente otro. “¡Como non! O meu pai vai deixar que me mates e que te vaias tranquilo…Cólleche polo fondillo e métache no cu a túa república”…Penacho calló y su desilusión fue visible. El razonamiento del compañero tenía lógica.
Lo que aquí estoy expresando, palabras más palabras menos, lo oí hace muchísimos años, allá en una esquina de la "Eira dos Marcos". Lo dijo Penacho…¡Doy fé!.
Penacho, mi jefe, sin saberlo, estaba ejerciendo de vocero del reducido grupo de labradores medios del Louro arcaico que, así mismo, tenía su control ideológico en el Convento. ¡Pobre Penacho! Uno, a veces, no sabe para quién trabaja. Un día Penacho me dio una pedrada y me hirió en la cabeza. Al verme sangrar, vino hacia mí, se sacó la camisa y, con ella, me secó la sangre. Vi como lloraba. Estaba angustiado: “Non é nada Manoeliño. É só unha rabuñada. Non chores. Foi sen querer…”
Allí había un hombre bueno y sensible. Pude verlo.
Cuando, a principios de los años cuarenta, llegué a Louro, supe que Penacho había muerto. Aún no tendría veinte años…El hambre hace su labor y siempre acorta el camino. ¡Penacho!: Símbolo anárquico del primitivismo más puro y más sincero.

lunes, 27 de febrero de 2012

JOSÉ VIGO LAGO


 


                                                      Manuel da Roura

lunes, 23 de enero de 2012

Memoria histórica: MANOLO DE FERMÍN.


MANOLO DE FERMÍN.
Por Manuel da Roura.

Manolo de Fermín vivía en la Pallagheira. Era hijo del señor Fermín, quien fue sacristán de Louro por muchos años. Manolo era alto, flaco, huesudo y muy tímido. Nunca fue a la escuela y, por lo tanto, ni siquiera entendía en castellano.

            Se casó, o lo casaron, con una de A Beira. No hubo hijos. Su concuñado, el Susano, en Junio de 1936, lo convence para que lo acompañe a la siega del trigo que, por esas fechas se cosechaba en los grandes latifundios de León y de Castilla.

            Salieron a pie con intención de llegar andando, o como buenamente pudiesen, hasta la provincia de León, donde se suponía que encontrarían los primeros trigales.

            Un mes después, regresó a Louro el Susano. Llegó solo. Manolo de Fermín no vino. ¡se perdió! La explicación del Susano fue lógica, pero terrible: Allá en una estación rural del ferrocarril, por los Ancares, se escondieron los dos hombres en un  vagón de carga de un tren que acababa de llegar. El Susano se metió en una esquina del  Vagón y le dijo a Manolo que se metiera en la otra y se tapara con la lona.

            El tren arrancó y volvió a parar en otra estación, donde vigilaba una pareja de la Guardia Civil. En un intento que el Susano hizo para saber donde estaban, levantó un poco la lona y uno de los guardias lo vio. Con un gesto, le ordenó que bajara y se lo llevó a la oficina de la estación para interrogarlo. Mientras tanto, el tren reanudó la marcha y se perdió por lontananza, llevándose a Manolo.

            El Susano estuvo tres o cuatro días detenido. Luego lo pusieron en otro tren, ahora de pasajero, y, en unas horas, llegó a Santiago. De allí, y como buenamente pudo, regresó a Louro.

            Días después, ni siquiera había pasado una semana, comenzó la Guerra Civil Española.

            De Manolo de Fermín , del Manolo analfabeto, del Manolo torpe, jamás se supo, ¡se perdió!.

            Tres años después, se terminó la guerra y, a estas alturas, pasados setenta años, Manolo es sólo un recuerdo en mi cabeza. Sólo en la mia…, supongo.